واریاتریک
بازگشت به اطلس تغذیه

در چارچوب مرکز

مایعات و پروتئین در روزهای اول پس از جراحی چاقی

پاسخ‌های مرکز واریاتریک بر پایه راهنمای تغذیه ارسالی مرکز و توضیحات تکمیلی مسئول پروتکل در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ تنظیم شده‌اند. این صفحه جایگزین برنامه ترخیص فردی یا معاینه نیست.

رویه مرحله مایعات کامل برای اسلیو، بای‌پس کلاسیک و مینی‌بای‌پس از نظر مرکز مشترک است؛ نیاز واقعی مایعات و پروتئین ممکن است با نوع جراحی، وزن، بیماری‌های همراه و تحمل فرد متفاوت باشد.

چقدر آب بنوشم؟

در چارچوب مرکز: در بیمارستان نوشیدن معمولاً با یک کاپ ۱۰۰ میلی‌لیتری در حدود ۱۰ دقیقه آغاز می‌شود. اگر تحمل مناسب باشد، زمان ثابت برای هر کاپ الزامی نیست؛ آهسته، جرعه‌جرعه و بدون شتاب بنوشید.

هدف عمومی دریافت خوراکی حدود ۱٫۵ تا ۲ لیتر مایعات در شبانه‌روز است، اما در روزهای ابتدایی رسیدن به هدف تدریجی است و بر اساس وضعیت بالینی ممکن است سرم وریدی تجویز شود. هرگز برای رسیدن به عدد، مایعات را به‌زور و یکباره ننوشید.

در ۱۰ روز اول چه نوع مایعاتی مجاز است؟

در چارچوب مرکز: ده روز اول مایعات باید صاف‌شده و بدون تکه باشند. طبق فایل تغذیه، دو روز نخست فقط مایعات شفاف توصیه شده است؛ در روزهای بعد و در صورت تحمل، مایعات کاملِ صاف‌شده وارد برنامه می‌شوند.

مقدار هر نوبت و انتخاب غذا را از برنامه روزانه گروه وزنی خود پیگیری کنید.

شیر را از چه زمانی و به چه مقدار شروع کنم؟

در چارچوب مرکز: در روزهای اول معمولاً مصرف شیر توصیه نمی‌شود. هنگام شروع، شیر بدون لاکتوز ترجیح دارد و می‌توان آن را با آب رقیق کرد. مقدار شروع پیشنهادی مرکز حدود ۱۰۰ میلی‌لیتر در روز در صورت تحمل است.

از پایان ده روز نخست، مقدار می‌تواند به‌تدریج و مطابق برنامه تغذیه افزایش یابد؛ عدد ۱۰۰ میلی‌لیتر سقف همیشگی نیست.

دوغ خانگی یا ماست پروبیوتیک چقدر؟

در چارچوب مرکز: برای شروع، حدود دو قاشق ماست پروبیوتیک را با آب رقیق کنید تا حدود ۱۰۰ میلی‌لیتر نوشیدنی آماده شود. این مقدار، حجم دوغ رقیق‌شده است، نه حجم ماست خالص.

پس از روز دهم، در صورت تحمل، مقدار مصرف طبق برنامه تغذیه افزایش می‌یابد. نوشیدنی بدون گاز و بدون افزودن شکر باشد.

کدام برنامه وزنی برای من است؟

در چارچوب مرکز: برای وزن تا ۱۳۰ کیلوگرم معمولاً برنامه فایل «مایعات زیر ۱۰۰ کیلو» مبناست؛ افراد بالای ۱۳۰ کیلوگرم از برنامه اختصاصی خود استفاده می‌کنند. برای گروه ۱۰۰ تا ۱۳۰ کیلوگرم دریافت بیشتر مایعات در صورت تحمل مانعی از نظر رویه مرکز ندارد، اما مقدار دقیق باید بر اساس وضعیت بالینی تنظیم شود.

زمان ورود به پوره نیز بر اساس همان برنامه تغذیه و تحمل بیمار تعیین می‌شود؛ برای زیر ۱۰۰ کیلوگرم شروع پوره از روز یازدهم در فایل آمده، و برای بالای ۱۳۰ کیلوگرم ادامه مایعات تا روز چهاردهم ذکر شده است.

عسل رقیق و آبمیوه خانگی مجاز هستند؟

در چارچوب مرکز: آب‌عسلِ بسیار رقیق و آبمیوه خانگی صاف و رقیق‌شده، در مقادیر و روزهای ذکرشده در فایل تغذیه و در صورت تحمل، از گزینه‌های مجاز مرکز هستند.

این به معنی بی‌خطر بودن برای همه نیست. در دیابت یا پس از بای‌پس، به‌خصوص با سابقه علائم دامپینگ، نوشیدنی شیرین باید بر اساس وضعیت فرد و نظر تیم درمان محدود یا حذف شود؛ از آبمیوه صنعتی و نوشیدنی گازدار استفاده نکنید.

هدف آب روزانه در دو فایل تغذیه

این اعداد، مقادیر برنامه‌های مکتوب و اهداف تدریجی هستند؛ نه دستور نوشیدن اجباری از نخستین روز. جمع مایعات و نیاز به سرم باید توسط تیم درمان پایش شود.

روز پس از جراحیفایل زیر ۱۰۰ کیلوگرمفایل بالای ۱۳۰ کیلوگرم
۱–۲۱ لیتر۲ لیتر
۳–۴۱٫۵ لیتر۲٫۵ لیتر
۵–۶۱٫۵ لیتر۲٫۵ لیتر
۷–۸۱٫۵ لیتر۲٫۵ لیتر
۹–۱۰۲ لیتر۳ لیتر
۱۱–۱۴۲ لیتر؛ با ورود به پوره طبق فایل۳ لیتر؛ ادامه مایعات طبق فایل

پودر پروتئین را چگونه شروع کنم؟

در چارچوب مرکز: شروع معمول مکمل از حدود روز دهم است: ۱۰ تا ۲۰ گرم پودر در ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌لیتر آب، به‌آرامی و در صورت تحمل. پس از حدود دو هفته، در صورت تحمل، مقدار پودر در یک نوبت می‌تواند به ۳۰ گرم در همان حجم آب برسد.

پس از یک ماه، دو اسکوپ برای برخی بیماران مطرح می‌شود، اما الزام روزانه یا نسخه ثابت برای همه بیماران نیست. تعداد اسکوپ و دفعات مصرف به مقدار پروتئین واقعی روی برچسب محصول، غذای دریافتی، نوع عمل و ارزیابی متخصص تغذیه بستگی دارد. ۳۰ گرم پودر لزوماً ۳۰ گرم پروتئین خالص ندارد.

راهنمای ERAS هدف پروتئین کل روزانه را پس از اسلیو و بای‌پس کلاسیک معمولاً دست‌کم ۶۰ تا ۸۰ گرم و در OAGB به‌دلیل خطر کمبود پروتئین دست‌کم ۹۰ گرم مطرح می‌کند؛ این اعداد هدف دریافت از مجموع غذا و مکمل هستند، نه مقدار پودر.

منابع و منشأ توصیه‌ها

برچسب «در چارچوب مرکز» به معنی رویه اختصاصی مرکز است؛ توصیه‌های علمی عمومی و تصمیم درمانی فردی ممکن است متفاوت باشند.